Hàn Quốc: Số người nhận trợ cấp thất nghiệp lặp lại tăng mạnh, hệ thống bảo hiểm đối mặt áp lực tài chính

Báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc: Hệ thống bảo hiểm thất nghiệp đang gây giảm động lực lao động và đe dọa tài chính

Hệ thống trợ cấp thất nghiệp hiện nay tại Hàn Quốc đang làm giảm động lực làm việc của người lao động và đe dọa tính bền vững tài chính của bảo hiểm thất nghiệp, theo báo cáo mới của Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc (KEF) công bố ngày 25 tháng 9. Nguyên nhân được chỉ ra gồm mức trợ cấp tối thiểu quá cao, thiếu biện pháp hạn chế nhận trợ cấp lặp lại và chi phí bảo vệ thai sản, nghỉ chăm con được trích từ quỹ trợ cấp thất nghiệp.

Báo cáo nhấn mạnh: “Để xây dựng hệ thống bảo hiểm thất nghiệp bền vững, cần điều chỉnh mức trợ cấp tối thiểu, thiết lập biện pháp ngăn nhận trợ cấp lặp lại và mở rộng hỗ trợ ngân sách nhà nước cho chế độ bảo vệ thai sản.”

Theo luật hiện hành, mức trợ cấp tối thiểu cho người tìm việc được quy định là 80% mức lương tối thiểu. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, khi lương tối thiểu tăng mạnh, mức trợ cấp cũng tăng theo. Năm 2024, mức trợ cấp tối thiểu tại Hàn Quốc đạt 41,9% so với mức lương trung bình, thuộc mức cao nhất trong các nước OECD.

Trên thực tế, người thất nghiệp nhận mức tối thiểu sẽ nhận khoảng 1,93 triệu won mỗi tháng (30 ngày), tương đương 92% lương tối thiểu 1 tháng, sau thuế là 1,88 triệu won, cao hơn cả lương của người lao động nhận mức lương tối thiểu, hiện tượng được gọi là “lương đảo ngược”.

Tiêu chuẩn đủ điều kiện nhận trợ cấp cũng bị chỉ trích là quá dễ dàng. Hiện nay, chỉ cần làm việc 180 ngày trong 18 tháng trước khi nghỉ việc là đủ điều kiện. Cơ cấu này cho phép người lao động làm việc khoảng 7 tháng, nhận trợ cấp 4 tháng, rồi lại đi làm và nhận trợ cấp, tạo thói quen phụ thuộc vào trợ cấp thất nghiệp.

Thực tế, trong 5 năm qua, số người nhận trợ cấp thất nghiệp 3 lần trở lên tăng từ 86.000 người năm 2019 lên 113.000 người năm 2024. Trong cùng kỳ, tỷ lệ công nhận đủ điều kiện nhận trợ cấp cũng tăng từ 99,5% lên 99,7%, cho thấy hầu như ai nộp hồ sơ cũng được hưởng.

Chi phí cho chế độ bảo vệ thai sản cũng được trích từ quỹ trợ cấp thất nghiệp, gây áp lực tài chính. Trong khi các nước phát triển thường tách quỹ bảo hiểm thất nghiệp và chế độ bảo vệ thai sản, Hàn Quốc lại sử dụng quỹ trợ cấp thất nghiệp để chi trả phần lớn chi phí nghỉ thai sản. Ngân sách nhà nước chỉ chiếm 10–15% tổng chi phí, thực tế từ 12% năm 2020 lên 15,5% năm 2024.

Về chương trình phát triển năng lực nghề nghiệp, báo cáo cho rằng không đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Các khóa đào tạo chủ yếu tập trung vào kế toán, làm đẹp, nấu ăn, làm bánh, chiếm 80%, trong khi các khóa liên quan ngành nghề mới, chuyển đổi số chỉ chiếm khoảng 10%.

Để cải thiện hệ thống, KEF đề xuất:

• Bãi bỏ mức trợ cấp tối thiểu và giữ mức 60% so với lương trung bình.
• Kéo dài thời gian đóng bảo hiểm từ 180 ngày/18 tháng lên 12 tháng/24 tháng.
• Giảm trợ cấp cho người nhận lặp lại, kiểm tra điều kiện và nỗ lực tìm việc nghiêm ngặt hơn.
• Chuyển toàn bộ chi phí bảo vệ thai sản sang ngân sách chung.

Ông Lim Young-tae, Giám đốc Ban chính sách việc làm và xã hội KEF, nhấn mạnh: “Sau 30 năm, bảo hiểm thất nghiệp đã là mạng lưới an toàn quan trọng trong các cuộc khủng hoảng kinh tế như khủng hoảng tài chính châu Á, khủng hoảng kinh tế toàn cầu và COVID-19. Để bảo đảm tính bền vững, việc cải thiện chế độ trợ cấp thất nghiệp và bảo vệ thai sản là rất cấp thiết.”

Theo Edaily